Gbòǹgbò àti ìdánimọ̀

Ṣàwárí Gbòǹgbò Mi

Gbogbo ìdílé ló ní ìtàn. Bẹ̀rẹ̀ ìrìn-àjò gbòǹgbò rẹ, ṣàwárí Àwòrán Ilẹ̀ Gbòǹgbò kí o sì pa ìwé àkọsílẹ̀ àdáni ti àwárí rẹ mọ́.

Ẹ̀rọ ló túmọ̀ ojú-ìwé yìí, ènìyàn kò sì tíì yẹ̀ ẹ́ wò. Ó lè ní àṣìṣe. Ka èyí àkọ́kọ́

Kò tíì sí ní Asụsụ Igbo. A ń fi ẹ̀dà Yoruba àkọ́kọ́ hàn.

Gbogbo ìdílé ló ní ìtàn. Ibikíbi tí o bá ti ń bẹ̀rẹ̀, o kú àbọ̀ síbí.

O kò nílò àkáǹtì. Ojú-ìwé yìí kò pinnu ìran tàbí ìdánimọ̀ ẹnikẹ́ni: ó ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí ìbéèrè, ibi àti ohun èlò láti ṣàwárí pẹ̀lú ìdílé rẹ.

Ìrìnàjò Gbòǹgbò Mi

Kí ni o fẹ́ ṣàwárí?

Yan iye tí o bá fẹ́, tàbí fò ó.

Ṣé orílẹ̀-èdè, agbègbè, ìlú tàbí àwùjọ kan wà tí ó jọ mọ́ ìdílé rẹ?



Àwòrán ilẹ̀ náà ń lo àwọn orílẹ̀-èdè òde òní fún ìtọ́sọ́nà nìkan. Àwọn ènìyàn, èdè àti ìjọba kò tẹ̀lé ààlà òde òní.

Ṣé o mọ èdè èyíkéyìí tí ìdílé rẹ ń sọ?


    Èdè kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú orílẹ̀-èdè: a ń sọ ọ̀pọ̀ èdè kọjá ààlà, ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ èdè.

    Ṣé ìtàn ìdílé, orúkọ tàbí àṣà kan wà tí o fẹ́ ṣàwárí?


    Ọ̀rọ̀ yìí máa wà nínú aṣàwákiri rẹ, a kì í sì fi ránṣẹ́ sí CCAF tàbí ẹnikẹ́ni míràn láé. Jọ̀wọ́ yẹra fún àlàyé tí ó jẹ́ àṣírí, àlàyé nípa àwọn ẹbí tí ó wà láàyè láìsí ìyọ̀ǹda wọn, àti àkọsílẹ̀ ìdílé tí ó jẹ́ àṣírí.

    Àwòrán Ilẹ̀ Gbòǹgbò

    Yan orílẹ̀-èdè kan lórí àwòrán ilẹ̀, tàbí wá a nísàlẹ̀. Ojú-ìwé orílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan ń fi òtítọ́ tí ó ní orísun hàn àti ohun tí CCAF ti kó jọ nípa rẹ̀, ó sì ń sọ ní gbangba nígbà tí a kò tíì ní nǹkan kan.


    Àwòrán ilẹ̀ Áfíríkà

    Áfíríkà: àwọn orílẹ̀-èdè tí ó ní àkọsílẹ̀ àwòrán ilẹ̀ jẹ́ ìsopọ̀ Àwọn ààlà orílẹ̀-èdè òde òní fún ìtọ́sọ́nà, pẹ̀lú àwọn odò àti adágún ńlá. A tún ṣe àkójọ gbogbo orílẹ̀-èdè àti àkọsílẹ̀ sí ìsàlẹ̀ àwòrán ilẹ̀.
    Ó ní àkọsílẹ̀ àwòrán ilẹ̀ Ojúlé tí a ti wọn ibi rẹ̀ Ibi tí a fojú díwọ̀n Ilẹ̀ tí ipò rẹ̀ wà ní àríyànjiyàn A fi àwọn ààlà òde òní hàn fún ìtọ́sọ́nà nìkan; àwọn ìjọba ìtàn, àwọn ènìyàn àti agbègbè àṣà kò tẹ̀lé wọn. Dátà àwòrán ilẹ̀: Natural Earth (ti gbogbo ènìyàn).

    O kò mọ ibi tí o máa ti bẹ̀rẹ̀? Ibi tó dára láti bẹ̀rẹ̀ nìyẹn.

    Ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ orúkọ kan, ibi kan, tàbí wọn kò mọ nǹkan kan rárá. Díẹ̀díẹ̀ ni a máa ń rí gbòǹgbò, nípasẹ̀ ìjíròrò, ìfẹ́ láti mọ̀ àti sùúrù. Àwọn ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ jẹ́jẹ́ mẹ́ta nìyí.

    1. Kọ ohun tí o ti mọ̀ sílẹ̀. Orúkọ rẹ ní kíkún, orúkọ àwọn òbí rẹ àti àwọn òbí-àgbà rẹ, ibi tí wọ́n gbé. Àlàfo náà jẹ́ ìmọ̀: ó ń sọ ohun tí o máa béèrè fún ọ.
    2. Bá ẹni tí ó dàgbà jù ọ́ lọ sọ̀rọ̀. Òbí, ìyá-ìyá, bàbá-bàbá, ẹ̀gbọ́n òbí tàbí ọ̀rẹ́ ìdílé. Béèrè ìbéèrè kan tí ó rọrùn, fetí sílẹ̀, kí o sì kọ ìdáhùn náà sílẹ̀.
    3. Wo ohun tí ìdílé ń pa mọ́. Fọ́tò, lẹ́tà, ìwé-ẹ̀rí, Bíbélì tàbí Kùránì ìdílé, aṣọ, orin. Ọ̀kọ̀ọ̀kan lè gbé orúkọ, ọjọ́ tàbí ibi kan.

    Ìbéèrè láti fi bẹ̀rẹ̀

    • Ibo ni àwọn òbí-àgbà mi ti dàgbà?
    • Àwọn èdè wo ni wọ́n ń sọ nílé nígbà tí àwọn òbí mi wà lọ́mọdé?
    • Ṣé ìtàn kan wà nípa bí ìdílé wa ṣe wá ń gbé ibi tí ó ń gbé báyìí?

    Bẹ̀rẹ̀ Ìrìnàjò Gbòǹgbò Mi Ṣí Ìwé Àkọsílẹ̀ Gbòǹgbò Mi

    Ìwé Àkọsílẹ̀ Gbòǹgbò Mi

    Ibi tí a ń pa àkọsílẹ̀ rẹ mọ́ sí
    • A ń fi àwọn àkọsílẹ̀ pamọ́ sínú aṣàwákiri yìí nìkan, lórí ẹ̀rọ yìí (“ibi ìpamọ́ àdúgbò” aṣàwákiri). A kì í fi wọ́n ránṣẹ́ sí CCAF tàbí ẹnikẹ́ni míràn, a kò sì so wọ́n mọ́ Ìwé-ìrìnnà kankan.
    • Wọn kì í bára mu láàárín ẹ̀rọ tàbí aṣàwákiri.
    • Pípa dátà ojú-òpó yìí tàbí ìtàn aṣàwákiri rẹ rẹ́, lílo fèrèsé àdáni, tàbí yíyí aṣàwákiri tàbí ẹ̀rọ padà lè mú kí wọ́n má sí mọ́. Gbé wọn jáde láti pa ẹ̀dà kan mọ́.
    • A kò fi àṣírí dì wọ́n: ẹnikẹ́ni tí ó bá ń lo aṣàwákiri yìí lè kà wọ́n. Má ṣe lo kọ̀ǹpútà àjùmọ̀lò fún àkọsílẹ̀ tí ó jẹ́ àṣírí.
    • Àwọn àkọsílẹ̀ rẹ jẹ́ àkọsílẹ̀ ìwádìí àdáni, kì í ṣe ìtàn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀.